Ərdoğan-Putin görüşü: Ankara istədiyini ala biləcəkmi? - TƏHLİL
Dunya
Oxunub: 137
5 avq 2022 | 15:30
Ərdoğan-Putin görüşü: Ankara istədiyini ala biləcəkmi? - TƏHLİL


Ərdoğanın Soçidə Putinlə görüşünün əsas gündəmi Suriya olacaq: Türkiyə planlaşdırdığı yeni əməliyyatın siyasi şərtlərini yetişdirmək istəyir;

Və Soçi görüşünə Ərdoğan, Putin və Rəisinin Tehran zirvəsi fonunda baxa bilərik.

Ərdoğanın 19 iyulda İrana səfər edəcəyi açıqlananda görüşün üçtərəfli olacağı bəlli deyildi. Həmin ərəfədə Baydenin Yaxın Şərq turnesində idi və ABŞ prezidenti Səudiyyə Ərəbistanında elan etdi ki, “Heç bir yerə getmirik, bölgədə Rusiya, İran və Çinin dolduracağı boşluq buraxmayacağıq”.

Bu, Suriya məsələsində yeni gündəliyin formalaşması, daha doğrusu, köhnə gündəmin yenidən aktuallaşmasına zəmin yaratdı. Putinin Tehran səfəri və görüşün üçtərəfli formatda keçirilməsi də ABŞ-ın elan etdiyi perspektivə qarşı edilən gediş idi. Tehranda Putin və Rəisi elan etdi ki, “ABŞ bölgədən getməlidir”. Və buna nail olmaq üçün iki yol var:

1. “Astana formatı”nın dirildilməsi;
2. Türkiyənin mövqeyinin uzlaşdırılması;

Tehran görüşündə sərgilənən ortaq mövqe tərəflərin ən azı nəzəri baxımdan buna nail olduqlarını deməyə əsas verir: Ankara-Moskva-Tehran üçlüyü “Astana formatı”nı yenidən aktuallaşdırır və üçlünün Suriyada toqquşan maraqları ABŞ-a qarşı cəbhə almaq fonunda arxa plana keçir;

Hədəfi Suriyada PKK/PYD/YPG terrorçularına qarşı yeni əməliyyatın siyasi zəminini hazırlamaq və cari dövrdə “təhlükəsizlik bölgəni” formalaşdırmaqla suriyalıların geri qayıdışını təşkil etmək olan Türkiyə Tehran zirvəsinə qədər iki gediş etdi:

- İsveç və Finlandiyanın NATO-ya üzvlüyü məsələsinə “yaşıl işıq” yandırmaqla Suriyada yeni əməliyyata ABŞ-ın mümkün neytrallığını təmin etməyə çalışdı: mümkündür ki, Vaşinqtondan ən azı seyrçi qalmaqla bağlı “vəd” alıb, lakin Ankara praktikada bunun əksi ilə üzləşə biləcəyini də unutmur;

- Ukraynada “taxıl razılaşması” üzərindən Suriya məsələsində Rusiya ilə anlaşdığı mümkündür: Moskva “taxıl məsələsi” ilə sanksiyaların yumşaldılmasını hədəfləyirdi, ABŞ və Avropa İttifaqının müəyyən qədər geri çəkilməsi nəticə əldə etdiyini göstərir;

Ərdoğan Tehrana anlaşmaq üçün getmişdi, Xamneyi də daxil olmaqla İran rəsmilərinin mövqeyi isə istəyinə tam nail olmadığını deməyə əsas verir.

Moskva və Tehran anlayır ki, Vaşinqtonun Suriyada təsirini minimuma endirmək Ankara ilə əməkdaşlıqdan – “Astana formatı”nın yenidən işə düşməsindən keçir və Türkiyəni qazanmaq üçün ona istədiyini vermək lazımdır. Hərçənd, Türkiyənin yeni əməliyyatla Suriyada mövqelərini gücləndirməsi perspektivi İranı narahat edir, xüsusilə Rusiyanın Ukrayna müharibəsinə görə Suriyada bir çox mövqeyindən geri çəkilməsi və Tehranın önünün açılması fonunda Ankaranın irəliləməsində maraqlı deyil. İranın yeni əməliyyata problemlər yaratması bundan irəli gəlir.

Ərdoğanın Soçi səfəri də mümkün əməliyyatı Putinlə razılaşdırmaq və Tehranı “ofsayta” salmaq məqsədi daşıya bilər. Və Türkiyənin istədiyini verməməyin mümkün nəticələri Ankaranın əlini gücləndirən amildir:

a) “Astana formatı”nın – ABŞ-ın Suriyada sıxışdırılması istiqamətində ittifaqın işləməsi üçün Türkiyə lazımdır;
b) ABŞ “bölgədə Rusiya, İran və Çinin dolduracağı boşluq buraxmamaq üçün” Türkiyə ilə PYD məsələsində bu və ya digər formada anlaşa, “təhlükəsiz bölgənin” yaradılmasına imkan tanıya bilər;
c) Moskva üçün Ankara həm Suriya, həm Cənubi Qafqaz, həm də Ukrayna planlarında həlledici oyunçudur;

Bu baxımdan, Putin Ərdoğanla Suriya məsələsində bütün fikir ayrılıqlarına rəğmən anlaşa bilməsi mümkün görünür.

Görüşdə Cənubi Qafqaz və Ukrayna da daxil olmaqla digər məsələlər də müzakirə olunacaq. “Taxıl dəhlizi”ni razılaşdıran Türkiyənin Rusiya və Ukrayna arasında sülh danışıqlarına vasitəçilik etmək məsələsinin gündəmə gətirəcəyi də gözləntilər arasındadır.
Bu gün, 09:00
Hərbçilərin pensiyası ilə bağlı yeni QƏRAR
Dünən, 23:39
"Azərlotoreya" YENİ OLİQARXI YETİŞDİRİR... - Onun da adı Cahangirdir...
Dünən, 22:50
Heydərovun kadrları Qəbələdə GÜL VURUR - KORRUPSİYA İTTİHAMI...
Dünən, 22:22
Elçin Quliyevin kantorunun NAĞIL KİMİ TENDERİ... - Qalib şirkət elandan sonra yaranıb
Dünən, 21:48
Ağalar Vəliyevin şirkəti vətəndaşları ömürlük tora salır - "Kristal Abşeron"-da fantastik qiymətlər...
Dünən, 21:18
Zeynal Tarquliyev HƏBSİN ASTANASINDA... - Səfər Mehdiyevin yaxınları HƏDƏFDƏ
Dünən, 20:43
Səhiyyə naziri üçün VACİB SUAL... - Dİ, CAVAB VER...
Dünən, 20:24
İcra başçısı aldığı rüşvəti qaytarmadığına görə MƏHKƏMƏYƏ VERİLİR - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 19:49
Bir vandalizmin pərdəarxası - və ya mahnıdan sözləri çıxara bilməzsən
Dünən, 19:19
“Müstəntiq məndən 25 min manat istədi” - Klinika rəhbərindən İLGİNC İDDİA
Dünən, 19:19
Vaqif Abdullayevin DÖVLƏTDƏN OĞURLADIQLARI... - DÖVLƏTƏ QAYIDACAQMI?
Dünən, 19:00
"Sahil-S İnşaat" MTK-nın qurbanları YENƏ ÇÖLLƏRDƏ QALIB... - Bakıda AKSİYA
Dünən, 18:50
Naxçıvan polisi qətl hadisəsinin üstünü açdığı üçün cəzalandırılır – “Dərəbəylik” qanunlarına əsasən
Dünən, 18:20
Mərdan Camalovla bağlı ŞOK İDDİALAR... - SƏN DEMƏ...
Dünən, 17:47
Həbs edilən `Broker Əbülfəs"in həyat yoldaşı ERMƏNİDİRMİ? - İddia var, inkar yoxdur...
Dünən, 17:23
Putin Əliyevin "Qisas"ını niyə sakit qarşıladı? - Antiterrorun detalları...
Dünən, 16:44
Pozduran Dadaş, “Demirören Holding”, "Scientific Games" və milyonlar... - ARAŞDIRMA
Dünən, 16:17
Xaricdəki səfirliklərimizin SAYT YEYİNTİSİ... - FOTOFAKT
Dünən, 16:00
Qurban Qurbanov: "Səfərə çox böyük inamla gedirik"
Dünən, 15:30
Azərbaycanda telefonla dəmir yolu bileti almaq olacaq
Dünən, 15:00
Prezident sərəncam imzaladı
Dünən, 14:46
Taleh Qaraşov yeni bazar açdı - Köməkçisinin atası idarə edir
Dünən, 14:44
AMEA-da saxta “elmlər doktoru”na kim vəzifə həvalə edib?
Dünən, 14:42
Qubadlıda minaya düşən şirkət əməkdaşı ayağını itirdi: Şirkətin saxta işləri İFŞA OLUNDU -VİDEO
Dünən, 14:22
Azərbaycanda dini konfessiyaların nümayəndələri qan verib
Dünən, 12:29
Mövlud Çavuşoğlu Ermənistana xəbərdarlıq edib
Dünən, 12:24
Allahşükür Paşazadə: "Səfirliyimizə qarşı vandalizm hərəkətləri xalqa qarşı hörmətsizlikdir"