Bu gün azərbaycanlı alim Lütfi Zadənin anım günüdür
Medeniyyet
Oxunub: 84
6 sen 2022 | 11:04
Bu gün azərbaycanlı alim Lütfi Zadənin anım günüdür


Bu gün dünyaşöhrətli azərbaycanlı alim, qeyri-səlis çoxluqlar nəzəriyyəsinin və qeyri-səlis məntiqin banisi, Kaliforniya Universitetinin professoru olan Lütfi Zadənin vəfatından 5 il keçir.

Lütfəli Rəhim oğlu Ələsgərzadə 1921-ci il fevralın 4-də Bakıda Bakının Novxanı kəndində doğulub. O, elm aləmində ən çox qeyri-səlis riyaziyyatın, qeyri-səlis əlaqəli məfhumlardan ibarət olmasını irəli sürməsi ilə tanınıb. Onun atası Rəhim Ələsgərzadə etnik azərbaycanlıdır və Ərdəbildə doğulub, anası Fanya Korenman etnik rus-yəhudidir, Odessada doğulub və İran vətəndaşı olub.

Lütfi ilk təhsilinə Bakıdakı 16 saylı məktəbdə başlayıb. Üçüncü sinfədək təhsilini Bakıda alıb, sonradan o, ailəsi ilə birgə Tehrana köçüb. 1942-ci ildə Tehran Universitetindən məzun olub və bir il sonra ABŞ-a gedib. 1944-cü ildə MİT-ə daxil olub və adını Lütfi Əsgər Zadə kimi dəyişib. 1946-cı ildə isə o, Kolumbia Universitetinə doktorluq dərəcəsi üzrə tələbə kimi daxil olub. Bu vaxt onun ailəsi artıq Nyu York şəhərinə yerləşmişdi. O, 1949-cu ildə həmin universitetdə elektrik mühəndisliyi üzrə doktorluq dərəcəsi alır və bir il sonra professor yardımçısı kimi çalışır.

Zadə Kolumbia Universitetində 10 il dərs deyib. 1957-ci ildə professor kimi fəaliyyətə başlayıb, 1959-cu ildən ömrünün sonunadək Kaliforniyadakı Berkeley Universitetində dərs deyib.

Lütfi Zadə “Təəssüratlar nəzəriyyəsi”, “Sistemlər nəzəriyyəsi”, “Sözlə işləyən kompüter nəzəriyyəsi”, “Optimal süzgəclər nəzəriyyəsi”, “Soft kompyutinq” kimi nəzəriyyələrin müəllifidir.

Onun məhşurlaşmasına səbəb olan qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsini 1973-cü ildə irəli sürüb. Qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsi - riyaziyyatın bir bölməsi olub klassik məntiq və çoxluq anlayışlarını ümumiləşdirir.

Alim 1989-cu ildə qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin sənayedə qazandığı uğurlarına görə Yaponiya tərəfindən elm adamlarına verilən ən yüksək mükafat – “Honda” mükafatı ilə təltif olunub.

Lütfi Zadənin Stella və Norman adlı iki övladı var.

Alim 6 sentyabr 2017-ci ildə ABŞ-ın Kaliforniya ştatında 96 yaşında dünyasını dəyişmişdir.

Dünya şöhrətli alim I Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.
Bu gün, 16:00
Putinin inanılmaz təklifi: İran necə razı olub?
Bu gün, 15:43
“İlk şəhidləri biz məhz burada, bu yerdə vermişik”
Bu gün, 15:40
Prezident və xanımı Şuşaya getdi
Bu gün, 15:30
Gediş haqqı artırılarsa, “1 manatlıq” taksilərə maraq artacaq - ŞƏRH
Bu gün, 14:22
Sərhəddəki genişmiqyaslı döyüşlər: “Harop” və “Quzğun” nələri məhv etdi?
Bu gün, 14:03
Aİ Nümayəndəliyi Vətən müharibəsində şəhid olanların ailələrinə başsağlığı verib
Bu gün, 13:59
"Yaramız bizim üçün hələ də təzədir" - Polad Həşimovun anası
Bu gün, 13:52
“Görünməyən qəhrəmanlar”da Tehran Mənsimov: “Xankəndini geri qaytarmaq an məsələsidir” - VİDEO
Bu gün, 13:47
Vətən müharibəsinə həsr olunmuş film çəkildi - VİDEO
Bu gün, 13:39
Prezidentlə xanımı Füzuliyə getdi - FOTO
Bu gün, 12:12
Şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib - YENİLƏNİB
Bu gün, 10:38
“Qaçqınkom”un sifarişi ilə tikilmiş mənzillərin satış qaydası müəyyənləşdi
Bu gün, 10:29
Ermənistan Azərbaycan və Türkiyə ilə bağlı elə ADDIMLAR ATACAQ Kİ... - Ter-Petrosyandan SENSASİYA
Bu gün, 10:26
XİN-dən Vətən müharibəsinin ildönümü ilə bağlı BƏYANAT
Bu gün, 10:11
ABŞ və Fransa Cənubi Qafqazı yenə qarışdırır: Ağ Ev və Parisdə Paşinyana nə "pıçıldayırlar"
Bu gün, 10:05
Müdafiə Nazirliyinin rəhbər heyəti Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib
Bu gün, 10:00
Mehriban Əliyeva Anım Günü ilə bağlı paylaşım edib
Bu gün, 09:56
Bu gün şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad ediləcək
Bu gün, 09:39
Azərbaycanda Anım Günüdür: Vətən müharibəsinin başlanmasından 2 il ötür - VİDEO
Bu gün, 09:30
Müdafiə Nazirliyi Anım Günü ilə bağlı paylaşım edib
Bu gün, 09:14
Prezident Anım Günü ilə bağlı paylaşım etdi - Foto
Bu gün, 09:00
Bu gün Azərbaycanda Anım Günüdür
Bu gün, 01:01
Rafail Teymur oğlu Hüseynov Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik giziri, Vətən müharibəsinin Şəhidi
Dünən, 23:39
"...hökumət imkan versə bir kisəsi 35 manata keyfiyyətli un hər kəs idxal edə bilər..."
Dünən, 22:50
İkiuşaqlı əlil - məcburi köçkün ataya yenə ünvanlı yardım ayrılmayıb - “Eyni dalğa, eyni koordinat”: ana öz evində uşaqları ilə görüşüb! (?)
Dünən, 22:22
İsmayıllıda ibtidai icma şərtləri... - GİLEY
Dünən, 21:46
5 saylı şəhər xəstəxanasının baş həkimi Fazil Alməmmədov, Səhiyyə nazirindən xəbərsiz 8 saylı poliklinikaya 67 yaşlı, təqaüdçü Şəhla Məmmədovanı rəhbər təyin etdi...